مسلمانان خداوند مهر بر دلهاى كفار زده و آنها را از ايمان منصرف كرده پس خداى مسلمين هرچه مىخواهد مىكند و رويّه عدالت ندارد و مردم را به اختيار خود واگذار نكرده و مع ذلك از آنها مواخذه مىكند و در نتيجهء اين عقيده ، مسلمين بىكاره و ضعيف شده ، دنبال هيچ‌كار نمىروند و مىگويند خداوند هرچه مقدر كرده مىرسد و سعى و كوشش انسان فايده ندارد ، لذا هيچ صنعتى را تكميل نكرده منتظر امداد غيبى هستند . در جواب اين سخن گوييم : اوّلا در كتاب مقدس آنها نيز امثال اين عبارت‌ها هست ، چنان‌كه در سفر خروج تورات ، فصل 4 ، آيهء 21 و فصل 7 آيهء 3 و فصل 10 آيهء 1 و آيهء 20 و آيهء 27 و فصل 11 آيهء 10 ذكر اين هست كه خداوند قلب فرعون را سخت گردانيد تا به معجزات حضرت موسى ايمان نياورد و در كتاب اشعيا فصل 63 ، آيهء 17 ذكر مىكند كه « اى خدا چرا ما را از راههايت گمراه كردى و دل ما را سخت نمودى كه از تو نترسيم » و در رسالهء دوم پولس به اهل تسالوينكى باب 2 آيهء 11 گويد : « لهذا خدا به آنها اثر ضلالت را خواهد فرستاد تا آنكه ايشان دروغ را اعتماد نمايند . » و در انجيل متّى باب 11 آيهء 25 گويد : « والدا خداوند آسمان و زمينا ، تو را ستايش مىكنم از آنكه اين چيزها را از حكما و صاحبان فهم مستور و به كودكان ظاهر گردانيدى . » و بسيار آيات ديگر ، پس هرطور كه ايشان عبارات كتب مقدسهء خود را تفسير كنند ما نيز چنان تفسير مىكنيم . ثانيا بين مسلمين در اين مسأله اختلاف است ، بعضى جبرى هستند و گويند مردم اختيار در هيچ كار ندارند و همهء كارها را خداوند بر دست مردم جارى مىكند و بعضى تفويضى هستند و مىگويند مردم مختار مطلق‌اند و خداوند هيچ مدخليتى در عمل آنها ندارد و شيعه گويند : « لا جبر و لا تفويض ، بل امر بين الامرين » يعنى جبر و تفويض هر دو غلط است و كارهاى مردم در عين اينكه به تقدير الهى است به اختيار مردم نيز هست ؛ نظير صاحب منصب فوج كه افراد را در جنگ به حركاتى وادار مىكند و آنها ناچار اوامر او را اطاعت مىكنند ،